Bağlanma Sorunu Nedir? İlişkilerde Yakınlık ve Güven Problemlerini Anlamak

Bağlanma sorunu nedir?

Bağlanma sorunu nedir dediğimizde bireyin diğer insanlarla ilişkilenirken sağlıklı ve güvenli duygusal bağlar kurmada yaşadığı güçlüklerden bahsederiz. Bu problemin de pek çok psikolojik sorun gibi kökeni çocukluk ve bebeklik dönemindedir. Bu dönemlerde bakım veren kişilerle kurulan ilişkilerin kalitesi ve niteliği gelecekteki ilişki kalıplarını etkiler. Bağlanma sorunu nedir sorusunun yanıtına bu yazımızda detaylıca bakalım.

Bağlanma sorununu ele alırken kabaca dört ana bağlanma türünden bahsedebiliriz. Bunlar güvenli bağlanma, kaygılı bağlanma, kaçıngan bağlanma ve dezorganize bağlanma şeklindedir. Çocukluk döneminde ebeveynler ya da bakım veren kişilerle kurulan ilişki biçimi ilerideki bağlanma biçimlerimiz için belirleyici rol oynar. Bebeklik ya da çocukluk dönemlerinde güvenli bağlanmanın gelişememesi, kişinin yetişkinlik yaşamında ya çok bağımlı ya da çok mesafeli biçimde ilişkilenmesine neden olabilir.

Bağlanma Sorunu Nedir?

Kurduğumuz ilişkilerin sağlıkla ve güvenle ilerlemesi için birbirimize nasıl bağlandığımız oldukça önemli ve belirleyicidir. Peki bağlanma sorunu nedir? Bağlanma sorunu da başka birçok psikolojik durum gibi bebeklik ve çocuklukta kurduğumuz ya da kuramadığımız ilişkiler tarafından şekillendirilir. Eğer kişi erken çocukluk ve bebeklik süreçlerinde ona bakım verenler tarafından yeterli ilgiyi ve sevgiyi gördüyse, bakım veren kişiler tutarlı ise, bu durumda kişi güvenli bağlanmayı deneyimlemiş olacak ve ileride kuracağı ilişkilerde de güvenli biçimde bağlanmayı ya da bağ kurmayı başarabilecek kabiliyette olacaktır.

Öte yandan kişi bebeklik ve erken çocukluk dönemlerinde istismara uğradıysa, ihmal edildiyse, ebeveyn ile ölüm ya da başka sebeplerden ayrılık yaşandıysa, ebeveyn ya da bakım veren kişi duygusal olarak mevcut değilse ya da tutarsızlık sergilediyse, bebeğin ya da çocuğun ihtiyaçlarına duyarlı ve tutarlı şekilde cevap verilmediyse, bu durumlar kişiye dünyanın güvensiz bir yer olduğu fikrini aşılayacak ve ileride bağlanma sorunlarına yol açacaktır. Buna ek olarak ebeveynin ya da bakım veren kişinin kendisi de bağlanma sorunları yaşayan biriyse çocuğa bunu aktarma olasılığı da vardır.

Bağlanma Sorunu Belirtileri Nelerdir?

Bağlanma problemlerinde belirtiler bağlanmanın türüne göre farklı şekillerde görünebilir. Bağlanma stilleriyle birlikte bağlanma sorunlarını ele alalım.

Kaçıngan bağlanma

Kaçıngan bağlanma türünde isminden de anlaşılabileceği üzere kişi yakınlık kurmaktan rahatsızlık duyarak karşısındaki kişiyle arasına duygusal mesafe koyar ve bağımsızlığını vurgulama ihtiyacı hisseder. İlişkilenirken savunmacı tavırlar sergileyebilir, hislerini paylaşmakta güçlük çeker ve bundan kaçınır, diğer kişilerin yakınlaşma girişimlerini reddederek kendi kendisine yettiğini göstermek ister. Fakat kişi burada içsel olarak bağlantı kurma ve yakınlaşma isteğini bastırmaktadır. Özetle ilişkilenirken soğuk, mesafeli ve kapalı bir tavır gösterdiği söylenebilir.

Kaygılı bağlanma

Bağlanma sorunu nedir sorusunun yanıtlarından biri de kaygılı bağlanmadır ve bu bağlanma stilinde kişi, terk edilmekten korkar. Devamlı olarak güvenlik arayışı içerisine girer ve bu yüzden de partnerin yanıtlarına bağımlılık geliştirmesi olası hale gelir. İlişkide anksiyete yaşar, karşısındaki kişinin ona olan sevgisinden şüphe duyarak sürekli onay bekleme eğilimi sergiler. Burada güvenli bir bağlanma olmadığı ve anksiyete eşlik ettiği için de aşırı kıskançlık, kontrol ve onay ihtiyacı gibi durumlar gözlemlenebilir.

Dezorganize bağlanma

Dezorganize bağlanma stilindeyse kişi bir yandan yakınlık kurmak ister bir yandan da bundan korkar. Dolayısıyla bu tutarsız istekler kişinin kaotik biçimde davranmasına yol açarak partnerine bir fazla yakın bir fazla uzak davranışlar göstermesine neden olur.

Bağlanma Sorunları Neden Ortaya Çıkabilir?

Bağlanma sorunları temel olarak bebeklik ve erken çocukluk dönemindeki deneyimlerden kaynaklanır. Bağlanma sorunu nedir ve neden ortaya çıkar? Bakım verenlerle kurulan ilişkilerin niteliği kişide bağlanma biçimini belirleyici rol oynar. Güvenli bağlanma için çocuğun tutarlı bir sevgiye, ilgiye ve güvenli bir ilişki kurulduğuna dair algı geliştirmesini sağlayacak deneyimlere ihtiyacı vardır. Bunlar eksik olduğunda ise bağlanmada sorunlar ortaya çıkar ve bu da ilerideki ilişkilenme biçimlerini ciddi anlamda etkiler.

Çocukluk Deneyimleri Bağlanmayı Nasıl Etkiler?

Çocukken yeterli ilgiyi ve sevgiyi alamamak bağlanmaya dair ilk algılarımızı ve düşüncelerimizi belirler. Bağlanma sorunu nedir? Eğer çocuk erken yaşta ebeveyn kaybı yaşadıysa, ebeveyn ya da bakım veren kişiler tutarsız bir ilgi sergiliyor, çocuğun ihtiyaçlarını gerektiği gibi karşılamıyorsa, istismar ya da ihmal senaryoları yaşanıyorsa ya da bakım veren kişi duygusal olarak erişilebilir değilse, kişide bağlanma sorunları vuku bulacak ve bu da ilerideki bağlanma biçimlerini belirleyecektir.

Erken dönem kayıplara ve ebeveyn ölümlerine ek olarak çok fazla bakıcı değişimi, depresyondaki ebeveyn, anksiyeteli ebeveyn veya alkol ya da madde bağımlısı ebeveyn de bağlanma sorunlarında etken olan önemli unsurlardır.

Olumlu gibi görünen ama yine bağlanma sorunlarına yol açabilecek başka bir ebeveynlik türü de aşırı koruyucu ya da müdahaleci ebeveynliktir. Bu durumda da çocuk bağımsız ve sağlıklı bir bireysellik algısı geliştiremeyerek kaygılı bağlanma tutumu geliştirebilir ve ileride kuracağı ilişkilerde de bunu sergileyebilir.

Kaygılı Bağlanma İlişkilerde Nasıl Görülür?

Bağlanma sorunu nedir sorusuna yanıt verdikten sonra kaygılı bağlanma stilini inceleyelim. Bağlanma türünde kişi;

  • Sevdiklerinden şüphe duyarak kendisine karşı ilgisiz olduklarına dair bir endişe taşır,
  • Sürekli onay ve yakınlık kurma arayışı içerisine girer,
  • Değerli olduğunu ve sevildiğini hissetme amacıyla ilişkilerde aşırı bağımlılık ve güvence arayışı davranışı sergiler.

Birey, çocukluk döneminde sahip olduğu güvensiz ilişkiler sebebiyle kaygılı bağlanma stili geliştirir ve içten içe reddedilme ya da terk edilme korkusu yaşar. Partnerlerine karşı aşırı hassas ve bağımlı denebilecek türde yaklaşımlar gösterirler. İlişkide bir türlü tam anlamıyla güven tesis edilememesi nedeniyle de aşırı kıskançlık ya da kontrol gibi tavırlar gözlemlemek mümkün hale gelir.

Kaçıngan Bağlanma İlişkilerde Nasıl Görülür?

Kaçıngan bağlanmaya sahip insanlar yakınlık kurma korkusuyla kendi bağımsızlıklarını vurgulama eğilimindedirler. Bu sebeple de öteki kişiler kendilerine yaklaşınca bundan rahatsızlık duyarlar. Aslında çocuklukta hissedilemeyen güvenlik duygusunun bir uzantısı olan bu durum sayesinde kişi, bu tavırlarıyla kendisini güvenli ve kontrol altında hissetmeye çalışır.

Yatağın kenarında üzgün ve içine kapanık görünen kadına sarılarak yakınlaşmaya çalışan adam
Kaçıngan bağlanmada kişi, partnerinin yakınlaşma girişimlerinden rahatsızlık duyarak arasına duygusal mesafe koyabilir.

Bağlanma Sorunu ile Terk Edilme Korkusu Arasındaki İlişki Nedir?

Çocuklukta ebeveyn ya da bakım veren kişi tutarsız tavırlar sergilediyse, kişide terk edilme korkusu ve reddedilmeye karşı aşırı hassasiyet gelişebilir. Terk edilme korkusu yaşayan kişi devamlı olarak partnerini test etme, sevgiye dair onay alma ya da aşırı bağımlılık gibi davranışlar sergileyebilir. Bu tarz davranışlar kişinin kendisini koruma ve korkusunu bastırma stratejileri gibi görünse de aslında terk edilme ihtimallerini ironik şekilde artırabilen davranış biçimleri olarak da vuku bulabilir. Bu sorunların üstesinden gelmek için terapi ya da başka psikolojik destekler oldukça işlevseldir ve kişinin yaşamında olumlu değişimler yaratabilir.

Bağlanma Sorunları Romantik İlişkileri Nasıl Etkiler?

Bağlanma sorunu nedir dedik ve üç farklı bağlanma sorununu ele aldık. Peki bu sorunlar romantik ilişkileri nasıl etkiler? Gelin bağlanma sorunu türlerine göre ilişkilerdeki etkilerine bakalım.

  • Kaygılı bağlanma davranışı gösteren kişi, terk edilme ve reddedilme korkusu yaşar, partnerinden devamlı olarak güvence ister, bunu ilişkilerde güvensiz hissettiği için yapar ve duygularını açık biçimde göstermekte güçlük çeker.
  • Kaçıngan bağlanma davranışı içerisindeki biri, bağlılık ve bağlanmadan korkar, bağımsızlığını vurgulama ihtiyacı hisseder, duygularını açıkça ifade edemez, konfor alanında kalmayı yeğler ve yakınlıktan korkar.
  • Dezorganize bağlanmada ise kişi, tutarsız tavırlar sergileme eğilimindedir, duygusal olarak çelişkili hisseder, kaygı duyar ve yakınlaşmaktan kaçınabilir.
Kanepede kollarını kavuşturup başını çeviren adam ve önde düşünceli şekilde başını eline dayayan kadın
Bağlanma sorunları, ilişkideki güven ve yakınlık zeminini sarsarak partnerler arasında mesafeye yol açabilir.

Sağlıklı Bağlanma Becerileri Nasıl Geliştirilebilir?

Sağlıklı yani güvenli bağlanma becerilerini geliştirmek için kişinin kendisini tanıması, sergilediği davranış kalıplarını görebilmesi ve anlayıp değiştirebilmesi gerekir. Bağlanma sorunu nedir ve nasıl çözülür? Bu emek ve çaba isteyen bir yoldur ancak mutlaka neticeye değecektir, daha sağlıklı ve güvenli ilişkiler kurmanıza yardımcı olacaktır. Duygularınızı yargılamadan ifade etmeyi öğrenin; karşıdakini suçlamak yerine duygularınızın sorumluluğunu alarak ifade etme pratiği yapın. İletişim kurmayı alışkanlık haline getirin; imalarla ya da beklentilerle iletişim kurmayı denemek yerine kendinizi ve duygularınızı açıkça sık sık dile getirin.

Sınırların farkına vararak hem kendiniz hem de karşınızdaki kişi için daha saygılı bir çerçeve çizin ve buradan ilişkilenin. Kendi sınırlarınızı, hassasiyetlerinizi inceleyerek bunları anlayın ve ifade edin. Başkalarının da kendi dünyaları olduğunu ve kendilerine has sınırları olduğu bilgisiyle saygıyla yaklaşın. Zorluklar karşısında dayanışma geliştirmek de sağlıklı ilişki kurmak için bir adım sayılabilir. Bu sayede ilişkiler güç kazanır ve hem bireysel dayanıklılık hem ilişkinin sağlamlığı artar.

Yukarıda saydıklarımıza ek olarak başka pratikler de bulabilirsiniz ancak yaşadığınız sorunları tek başınıza da çözmek mecburiyetinde değilsiniz. Her zaman bir profesyonelden yardım alarak problemleri aşmanız mümkün.

Bağlanma Sorunlarında Psikoterapi Nasıl Yardımcı Olabilir?

Bağlanma sorunu nedir ve psikoterapi nasıl yardımcı olur diye bakarsak, psikoterapinin daha sağlıklı ve güvenli bağlanma stilleri geliştirebilmek adına oldukça işlevsel olduğunu söyleyebiliriz. Terapi sayesinde güvenli bir model oluşturulur, yansıtmalı işlevsellik sayesinde duyguların farkına varılması hedeflenir, zor duygularla başa çıkabilmek adına duygusal düzenleme yöntemleri kullanılır, danışanın hikayesi analiz edilerek geçmişteki bağlanma biçimleri irdelenir ve nihayet kişinin içsel çalışma modelleri yeniden yapılandırılarak çok daha güvenli ve sağlıklı bağlar kurabilmesi sağlanır. Bağlanma sorunları üzerine çalışmak, bu sorunlarınızı iyileştirmek için Adana psikolog randevusu alabilirsiniz, bize ulaşın.

Sıkça Sorulan Sorular

Bağlanma sorunu nedir?

Bağlanma sorunları kökünü çocukluk ve bebeklik döneminden alan ve kişinin sağlıklı ve güvenli şekilde bağlanmasını engelleyen sorunlardır.

Bağlanma sorunu nasıl anlaşılır?

Bağlanma sorunu ilişkilerde güvensizlik, kaçınma, kaygı yaşama, aşırı kıskançlık, aşırı bağımsızlık gibi durumlarla kendini gösterebilir.

Bağlanma sorunu neden olur?

Bağlanma sorunu bebeklik ve erken çocukluk döneminde sağlıklı şekilde bağlanamamaktan kaynaklanır.

Bağlanma problemi olan kişi nasıl davranır?

Bağlanma sorununun türüne göre kaçıngan, kaygılı ya da dezorganize yani tutarsız ve dağınık davranışlar gözlemlenebilir.

Bağlanma sorunu ilişkiyi nasıl etkiler?

Bağlanma sorunu ilişkideki güven, istikrar ve tutarlılık zeminini etkileyerek sağlıksız bir duruma sokabilir.

Bağlanma sorunu düzelebilir mi?

Evet, bağlanma sorunu düzelebilir ve bunun için psikolojik destek alabilirsiniz.

Bilgilendirme Notu

İnternet sitemizde yer alan blog yazıları, kamuoyunu psikoloji ve ruh sağlığı konularında bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Paylaşılan içerikler genel niteliktedir; kişiye özel psikolojik değerlendirme, tanı, teşhis, psikoterapi veya tedavi yerine geçmez. Psikolojik veya duygusal sorunlar yaşıyorsanız, durumunuza uygun değerlendirme ve destek için bizimle iletişime geçin.

Comment

Leave a Reply

Bize Ulaşın