Psikanalitik terapi nedir diye baktığımızda, Freud’un temellendirdiği psikanalize köklenen ve psikanalizin ana ilkelerini benimsemiş bir terapi yöntemi olduğunu söyleyebiliriz. Psikanalitik terapi haftada bir ya da iki olmak kaydıyla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilerek uygulanır.
Bu terapi türünde amaçlanan şey, kişinin bilinçdışındakileri bilinç seviyesine getirmek kaydıyla kendisine dair bir anlayış kazanmasını sağlamaktır çünkü bu içgörüye sahip bir birey daha dengeli ve sağlam bir hale gelerek kurtulamadığı zararlı döngülerden çıkabilme ve bunlarla baş edebilme kabiliyeti kazanır. Psikanalitik terapi nedir sorusuna verebileceğimiz bir başka yanıt da kişinin bütünleşik bir benliğe kavuşmasını sağlayan, işlevselliği ile yaratıcı ifadesini arttıran bir terapi türü olduğudur.
Psikanalitik Terapi Nedir?
Psikanalitik terapi bilimsel bir psikoterapi yöntemidir ve kişiliğin incelenmesi için uygulanabileceği gibi psikopatolojileri tedavi etme gayesiyle de kullanılabilir. Bu terapinin uygulanması vesilesiyle kişilik yapısı ile kişilik örgütlenmesi üzerine çalışmak mümkün hale gelir. Psikanalitik teoriler yardımıyla terapi süreci, işleyişi, uygulanması tasarlanarak bir yol haritası çizilir. Psikanaliz tekniğinin bir parçası da etiktir ve uygulama yaparken temel bir gereklilik olarak görülür.
Psikanalitik Terapinin Temel Yaklaşımı Nedir?
Psikanalitik terapinin temel yaklaşımı Sigmund Freud tarafından geliştirilmiştir ve halen gelişimini uzmanlarca yapılan katkılar vesilesiyle sürdürmektedir. Oldukça etkili olan bu terapi yöntemi, Freud’un insanın psikolojik süreçlerini haritalandırdığı şekliyle insan zihninin bilinç, bilinç öncesi ve bilinçdışı şeklinde üç katmanlı olduğunu öne sürer.
- Bilinç, kişinin farkında olduğu ve dikkat edebildiği süreçleri temsil eder. Mantıklı düşünme kabiliyetiyle beraber dışsal gerçeklikle ilişki içerisindedir. Psikanalitik terapi yaklaşımında zihnin en az kaplayan yeridir ve bu nedenle insan davranışlarının çok azının bilinçli şekilde gerçekleştirildiği öne sürülür. Nedensellik, zamansal sıralama algısı ve gerçeklik testi bulunur bilinç düzeyinde.
- Bilinç öncesi ise kişinin hatırlayabildiği fakat her an farkında olmadığı zihin kısmıdır. Muhtelif çağrışımlarla hatırlanabilen ve bilinç düzeyine getirilebilen, farkındalık geliştirilebilecek duygu, düşünce ve anıların bilinç öncesi süreçlerle ilişkili olduğu ve bunlar tarafından yönetildiği varsayılır. Zihinde bilinçten daha büyük bir yer kaplamasının yanında bilinçdışı kadar da büyük değildir. Tıpkı bilinç düzeyinde olduğu gibi bilinç öncesinde de nedensellik, zamansal sıralılık ve gerçeklik testi mevcuttur.
- Bilinçdışı süreçlerde ise nedensellik, zamansal sıra algısı ve gerçeklik testi unsurları mevcut değildir. Bilinç dışı, kişinin farkına vararak bilinç düzeyine getiremediği, zihnin farkına varılmayan kısımları ya da bu niteliğe sahip süreçler olarak tanımlanabilir. Bilinç dışı davranışlarımızın altındaki motivasyonu ya da yönlendirmeyi anlamak için de kullanışlıdır. Bu açıdan Freud, bilinçdışını açıklarken cinsellik ve saldırganlıkla ilintili duygularımızı bastırdığımız bölüm olarak da bilinçdışından bahseder. Jung ise cinsellik güdüsünün insan davranışını belirlemedeki ehemmiyeti bakımından Freud ile fikir ayrılığına düşer.
Psikanalitik terapi nedir diye baktığımızda, kapsamlı bir yapıya sahip olan ilk kişilik kuramıdır yanıtını rahatlıkla verebiliriz.
Bilinçdışı Psikanalitik Terapide Neden Önemlidir?
Bilinçdışı, psikanalitik terapide önemlidir çünkü psikanalitik terapi kişinin bilinçdışındaki duygu ve çatışmaların yaşamı üzerindeki tesirlerini anlamak için kullanılır. Kalıcı bir değişim için geçmişten bugüne gelen bilinçdışı kalıpların keşfine olanak tanıyan psikanalitik terapinin direkt olarak bilinçdışı ile çalıştığını söylemek de yanlış olmaz.
Psikanalitik Terapide Hangi Teknikler Kullanılır?
Psikanalitik terapi nedir ve hangi teknikler kullanılır diye incelersek, bilinçdışı materyali görünür seviyeye çıkarmak ve duygusal işlenmeyi daha derin hale getirmek amacıyla geliştirilmiş kimi tekniklerin kullanıldığını görürüz. Psikanalitik terapi uygulamasında kullanılan bazı teknikler aşağıdaki gibidir:
- Serbest çağrışım tekniği: Kişi aklına gelen her şeyi aralarında bir eleme yapmaksızın dile getirir ve bu akışın yapısı bilinçdışını anlamak için kullanılır.
- Rüya analizi tekniği: Rüyalardaki semboller bugüne kadar bastırılmış olan istekler ile çatışmaları anlamak için kullanılır.
- Aktarım tekniği: terapiste yöneltilen duyguların geçmişteki ilişki deneyimlerinin izdüşümü olarak incelenmesi çalışmasıdır.
- Direnç Analizi çalışması: Kişinin konuşmaktan kaçındığı alanlar ve seans içerisinde tıkanan süreçler korunmak istenen muhtelif noktalar olarak incelenir.
- Yorumlama ve Derinlemesine İnceleme Tekniği: Yukarıdaki yöntemlerle açığa çıkarılan kalıplar açıklanır ve bunlara istinaden kazanılan içgörü, yaşamın çeşitli alanlarında yeniden işlemeye alınır.
Elbette bahsettiğimiz bütün bu tekniklere dair süreçler, bir makinaya uygulanan işlemler gibi ele alınmaz. Terapi uygulayıcısı profesyonelin tuttuğu güvenli alanda onun yetkinliğiyle ve danışan kişinin hazır olma durumu göz önüne alınarak işletilir ve yorumlanır.
Psikanalitik Terapi Seansları Nasıl İlerler?
Psikanalitik terapi seanslarında öncelikle bir ön görüşme gerçekleştirilerek kişinin durumu ele alınır. Terapist yaşam öyküsünü ve halihazırdaki şikâyeti dinler. Ardından terapinin çerçevesini oluşturur. Hangi sıklıkla terapi yapılacağı, saati, ücreti ve ne zaman iptal edilebileceği gibi unsurlar ele alınır. Terapi seansında terapist bir gündem belirleyip sizi yönlendirmez, bunun yerine aklınıza gelenleri sıralama ya da eleme yapmadan anlatmanızı ister. Sessizlik anları da anlatılanlar kadar değerlidir. Bahsettiklerinizin sonucunda örüntüler keşfedilir. Bunlar arasında belirli ve tekrar eden davranış kalıpları olabileceği gibi konuşmaktan kaçınılan konular da yer alabilir.
Fark edilen örüntüler ya da temalar uygun zamanda terapist tarafından kişiye aktarılır. Amaç kendinizin farkına varmanız ve bu sayede değişime doğru yol alabilmenizi sağlamaktır. Uzun sürebilir, tekrarlanabilir ancak gereklidir. Sürecin sonunda ise danışan kişi ile terapistin müşterek kararıyla planlı bir biçimde seanslar sona erdirilir.
Psikanalitik Terapi Hangi Konular Üzerinde Çalışır?
Psikanalitik terapi nedir ve hangi konular üzerinde çalışır? Tekrarlayan ve nedeni anlaşılamayan ilişki problemleri, uzundur süregelen depresiflik hali, kaygı bozuklukları, kişilik örüntülerine köklenen güçlükler, kimlik, anlam ve yön arayışları, çözümlenmemiş yas ve geçmişteki travmalar, artık kronik hale gelmiş olan düşük özdeğer gibi konular üzerinde çalışır. Bu ve benzeri konularda sıkıntı yaşıyorsanız, tek başınıza çözmeniz gerekmediğini ve bir uzmandan destek alabileceğinizi hatırlatmak isteriz.
Psikanalitik Terapi ile Psikodinamik Terapi Arasındaki Fark Nedir?
Psikodinamik terapi tekrarlayan kalıplar ve bunların sebep ile sonuçlarını araştırır. Amaç kişinin deneyimlerine dair daha iyi bir kavrayış geliştirmesi ve güç kazanmasıdır. Psikodinamik terapi, psikanalitik terapi kadar katı bir çerçeveye sahip olmamakla birlikte uygulama bakımından daha esnektir. Psikanalitik terapi nedir dediğimizde ise daha katı bir çerçeveyle daha derin bir çalışma yapılmasını mümkün kılan bir yöntem olduğunu görürüz. Psikodinamik terapide serbest çağrışım tekniği fazlaca kullanılır ve önemsenir.
Psikanalitik Terapi ile Bilişsel Davranışçı Terapi Arasındaki Fark Nedir?
Bilişsel davranışçı terapi direnç, aktarım ya da bilinçdışı süreçlere yer açmazken psikanalitik terapi bu kavramları barındırır. Bilişsel davranışçı terapide ev ödevi verilir danışana ancak psikanalitik terapide bu yoktur. Bahsi geçen ev ödevleri, aktivite planlaması yapmak, kendini gözlemlemek, duygu ile düşüncelerini değerlendirmeye almak ve yüzleşme çalışmaları şeklinde olabilir. Bilişsel davranışçı terapiye göre semptomlar birer bozukluk olarak ele alınır ancak psikanalitik terapi semptomları bozukluk değil bastırılan gerçekler olarak alır.
Psikanalitik Terapi Ne Kadar Sürer?
Haftada bir ya da iki buluşma şeklinde planlanır ve danışanın şikayetlerine göre terapistin yaptığı bir planlamayla ilerler. Durumun yoğunluğuna ve terapist ile danışan arasındaki ilişkiye bağlı olarak süresi değişiklik gösterir. Herkes için farklı sürelerle terapi almak mümkündür.
Psikanalitik Terapi Kimler İçin Uygun Olabilir?
Psikanalitik terapi nedir ve kimlere uygulanabilir sorusuna kapsamlı bir yanıt vermek mümkündür. Depresyon ya da anksiyete gibi durumlar yaşayanlar, yaşamdaki zorluklarla baş etmekte güçlük çeken kişiler, kendisini daha iyi anlayarak öz gelişimini arttırmak isteyenler ya da çeşitli sorunlar yaşayan çocuklar veya gençler için uygun bir terapi yöntemidir.
Eğer depresyon, kaygı, panik atak gibi sorunlar yaşıyorsanız, yaşamda tekrar eden ve size zarar verdiğini düşündüğünüz döngüler içerisindeyseniz, iş ya da ilişki problemleri yaşıyorsanız, kendinizi daha iyi anlayarak daha gelişkin bir hale gelme amacınız varsa, davranışlarınız ile duygularınız üzerinde daha fazla hakimiyet kurma gayesi taşıyorsanız psikanalitik terapi yönteminden faydalanabilirsiniz. Zorlukları tek başınıza karşılamak zorunda olmadığınızı hatırlatırız. Adana psikolog randevusu almak için bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Psikanalitik terapi nedir?
Psikanalitik terapi kişinin yaşadığı zorlukların bilinçdışı süreçlerini anlayarak bunları çözmeyi amaçlayan bir terapi yöntemidir.
Psikanalitik terapi nasıl yapılır?
Psikanalitik terapi, terapistin yönlendirmesi ve uzmanlığı eşliğinde yapılır. Şikayetlerinizden bahsetmenizle birlikte bir çerçeve belirlenir ve görüşme sıklığı da buna göre ayarlanarak güvenli bir alan sunulur.
Psikanalitik terapide neler konuşulur?
Psikanalitik terapide kişinin sorun yaşadığı herhangi bir konu konuşulabilir. Bunlar arasında iş veya ilişki sorunları olabileceği gibi tekrar eden davranış kalıpları da olabilir.
Psikanalitik terapi ne kadar sürer?
Terapi süresi kişinin sorununa, bunun büyüklüğüne, sürecin ilerleyişine bağlı olarak değişim gösterir. Herkes için sabit bir süreden bahsetmek mümkün değildir.
Psikanaliz ve psikanalitik terapi aynı şey midir?
İkisinde de kişinin zihinsel süreçleri araştırılır ancak psikanaliz daha katıdır diyebiliriz.
Psikanalitik terapiyi kimler uygulayabilir?
Psikologlar ve psikoterapistler psikanalitik terapiyi uygulayabilirler.
İnternet sitemizde yer alan blog yazıları, kamuoyunu psikoloji ve ruh sağlığı konularında bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Paylaşılan içerikler genel niteliktedir; kişiye özel psikolojik değerlendirme, tanı, teşhis, psikoterapi veya tedavi yerine geçmez. Psikolojik veya duygusal sorunlar yaşıyorsanız, durumunuza uygun değerlendirme ve destek için bizimle iletişime geçin.