Kaygı yaşamak günümüz toplumlarında yaygın olarak karşımıza çıkıyor. Birey üzerindeki baskılar ve beklentiler arttıkça kişide içsel bir gerilim oluşması sebebiyle kaygıda da artış meydana geliyor. Özellikle gençlerin sınav kaygısı yaşaması sorunu oldukça yaygın bir durum. Belirli seviyede yaşanan kaygı kişiyi motive edecek içsel gücü yaratabilirken, kaygının seviyesi arttıkça işlevsizleşiyor ve motivasyon sorunları ile birlikte başarıda da düşüş meydana gelebiliyor. Bir başka örnek de sosyalleşme konusunda duyulan kaygı olabilir. Yine bu konuda da özelleştirilmiş ölçekler kullanılarak kişinin sosyal kaygı seviyesine, yoğunluğuna ve kaygının seyrine bakılır ve tedavi süreci belirlenir.
Kaygı ölçeği bahsettiğimiz gibi yalnızca sınav kaygısını değil sosyal kaygı gibi başka kaygı türlerini anlamak açısından kullanılan bir ölçektir. Deneyimlenen kaygının yoğunluğunu, türünü ve seyrini anlamak açısından kıymetli bir değerlendirme sunmasıyla da pratik bir araç olduğu söylenebilir. Bu ölçekteki belirli sorulara yanıtlar verilerek kişinin hangi seviyede ve nasıl bir kaygı yaşadığı daha iyi anlaşılır. Yani durum tespiti yapmak adına bu ölçeklerin işlevselliğinden faydalanılır. Kaygı düzeyini değerlendirirken kaygı ölçeklerinden faydalanmak kadar anlamlı bir yorum ve destek için uzman görüşü almak da bir hayli önemlidir. Bu sayede yaşanan kaygı etraflıca analiz edilip süreç anlaşılabilir ve profesyonellerin yardımıyla kişinin günlük yaşamını etkileyen kaygı seviyesi normal düzeye çekilebilir.
İnternet üzerinden hızla yayılan testleri yapmak kişiye hoş gelse de aslında gerçek ve anlamlı bir analiz yapabildiklerini söyleyemeyiz. Böyle testler çözerek net bir fikre sahip olmanız imkansızdır çünkü bu testler yaşamınızı bütüncül olarak ele alamazlar. Bunun yerine belki kendi eğilimlerinizi anlamanız ve davranış kalıplarınızı fark edebilmeniz için size basit bir zemin sunabilirler. Hakiki bir anlayış ve gerçek bir çözüm için sizinle konuşup durumu kavrayarak ölçeklerin yardımıyla çözüm üreten uzmanlara ihtiyaç vardır. Psikologlar ve psikiyatristler kaygı düzeyini değerlendirirken bu ölçeklerden yardım alırlar. Yalnızca ölçek baz alınarak konulan tanı eksik kalacaktır ve testler tek başına tanı koymak için hiçbir zaman yeterli bulunmaz.
Kaygı Ölçeği Nedir?
Kaygı ölçeği herkes için ama bilhassa çocuklar, ergenler ve gençler için kaygı ve kaygı kaynaklı duygusal ve davranışsal sorunları belirlemeye, tanımlamaya ve değerlendirmeye yarayan kullanışlı bir araçtır. Kaygı ölçeği psikologlar ile psikiyatristler tarafından kullanılarak kişinin özellikleri göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılır. Çocuğun ya da gencin özelliklerine göre değişiklik de gösterebilecek bu ölçekler, kaygının yoğunluğunu, biçimini ve nasıl seyrettiğini anlamamız için kullanışlı aparatlardır.
Kaygı Ölçeği Ne İçin Kullanılır?
Kaygı ölçeğinin kullanım amacı kaygının ne kadar yoğun olduğunu, hangi tür bir kaygı yaşandığını ve bu durumun nasıl seyrettiğini anlamak ve bu doğrultuda çözüm önerileri ya da yolları göstermektir. Bahsi geçen ölçekte belirli bazı sorular bulunur ve bu sorulara verilen yanıtlar incelenerek kişinin kaygı düzeyi ile kaygı türü tespit edilir. Belirtiler değerlendirmeye alınarak olası çözüm önerileri sunulur. Bu ölçek doğru tanı koymayı kolaylaştırması açısından çocukların, ergenlerin ve gençlerin psikolojilerini iyileştirme alanında önem arz ediyor.
Ölçekler, sadece çocuklar, ergenler ya da gençlerin kaygı seviyelerini belirlemekte de kullanılmaz. Pek çok farklı ölçek türü vardır ve yetişkinler için de daha farklı içerikte ölçekler durum değerlendirmesi yapmak adına kullanılır. Hangi grubun durumuna has bir ölçek olduğuna göre ölçeğin dil kullanımı ve içeriği değişiklik gösterecektir. Kaygı ölçekleri sayesinde her yaş grubundan insanın kaygı yoğunluğu, biçimi ve gidişatı değerlendirilebilir ve bu vasıtayla çözüm önerileri oluşturulabilir.
Kaygı Ölçekleri Hangi Belirtileri Değerlendirir?
Kaygının belirtileri durumu derinlemesine anlayıp çözüm üretebilmek adına dikkate alınması gereken unsurlardır. Belirtiler doğru şekilde tespit edilip de değerlendirmeye alınamazsa sorunun çözümü de mümkün olmayabilir. Bu nedenle kaygı ölçekleri belirtileri anlayıp değerlendirme aşamasında işlevsel ve pratik birer araç olarak kullanılır.
Kaygı ölçeklerinin değerlendirdiği belirtiler arasında
- Kontrol edememe duygusu
- Gerginlik ya da stres seviyesi
- Yetersizlik duygusu
- Tedirginlik seviyesi
- Rahatlamada zorlanma hali
- Fiziksel olarak gevşeyememek
- Endişe hali
- Korku duygusunun yoğunluğu gibi belirtiler bulunur.
Belirtilerin yoğunluğuna göre kişinin kaygı seviyesine dair bir anlayışa varılır ve bu doğrultuda da çeşitli çözümler bulunur. Çok yoğun şekilde kaygı yaşanıyorsa bir uzmandan destek almakta fayda vardır.
Beck Anksiyete Ölçeği Nedir?
Beck Anksiyete Ölçeği, Aaron Beck isimli bilişsel davranışçı bir terapistin geliştirdiği ölçektir. İçeriğinde 21 adet soru bulunan bu ölçek vasıtasıyla anksiyete düzeyi belirlenir ve buna yönelik çözümler üretilir. Kaygı bozukluğu manasına gelen anksiyete, en az 6 aydır süregelen ve kişinin kontrol edemediği bir devam eden endişelenme ve evhamlılık hali olarak tanımlanabilir. Kişi, Beck Anksiyete Ölçeği’nde bulunan sorulara “hiç, hafif, orta, ciddi” şıklarından birini seçerek yanıtlar verir ve bu sayede kişinin anksiyete seviyesini belirlemek amacıyla bir tarama gerçekleştirilmiş olur. Soruların yanıtlarına belirlenen puanlar verilerek bir hesaplama yapılır ve kişinin anksiyete seviyesi ile seyrine dair bir fikir edinilir. Bu sayede tanı ve tedavi süreci de kolaylaşmış olur.
Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği Nedir?
Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Spielberger ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. Kaygı seviyelerini ölçeklendirmeye yarayan bu uygulama bireylerin güncel durumunu kaygı açısından anlamak adına yapılır. Kişiye özgü duruma dair bir anlayış kazanıldıktan sonra duruma has bir tedavi süreci planlanır.
Bu ölçek 20 madde içeriyor. Durumluk ve sürekli kaygı ölçekleri hazırlanarak çalışma yapılır. Durumluk kişinin stresli halinde hissettiği korku manasına geliyor ve kişinin bu korku durumunda titreme, kızarma ya da öteki fiziksel tepkileri ile huzursuzluk gibi duygularını ele alıyor. Sürekli ise bireyin kaygı hissederek yaşamaya ne kadar yatkın olduğu anlamına geliyor ve kişinin bulunduğu hali idraki ile birlikte stres olarak yorumlaması eğilimine işaret ediyor.
Bu ölçekte kişinin yaşadığı durumları “hiçbir zaman, bazen, çoğunlukla, her zaman” yanıtlarından birini seçerek belirlemesi beklenir. Bu cevaplar alındıktan sonra ise belirli bir puanlama sistemi kullanılarak durum tespiti yapılabilir. Bu vesileyle de kişinin kaygı seviyesi, türü ve gidişatı tedavi planlamasında kullanılmak üzere anlaşılmış olur.
Kaygı Ölçeği Nasıl Uygulanır?
Kaygı ölçeğinde kişinin belirli sorulara belirlenen yanıtlar arasından yaptığı seçimlerle cevap vermesi beklenir. Yanıtlara atanan puanların hesaplanmasıyla birlikte bir tablo ortaya çıkar ve kişinin kendine özgü durumuna yani kaygı özelliklerine dair bir anlayışa ulaşılır. Bu sayede kişinin durumunu anlayarak kişiye tanı koymak ve tedavi planlaması yapmak da kolaylaşmış olur.
Kaygı Ölçeği Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
Ölçek öncelikle size kendiniz hakkında fikir verme özelliğiyle anlamlı bir uygulamadır. Test sonucunuzu dikkatle ele alarak barındırdığınız duygulara ve sergilediğiniz davranışlara dair bir fikre sahip olursunuz. Zira hepimiz çoğu zaman otomatik pilotta yaşıyoruz ve aslında duygu ya da davranışlarımızı dikkatlice gözlemleyerek farkına varacak zamanı ya da enerjiyi kendimize vermemiz zor olabiliyor. Ölçek sonuçları tek başına tanıya yeterli olmasa da kendinizi tanımak ve gerekirse destek almak için fikir verebilir.
Kaygı ölçeği sonuçlarını yorumlamak için uzman görüşü gerekir. Sonuç raporunda
- Uygulanan testler
- Netice olarak çıkan puan
- Uzman görüşü yer alır.
Test tek başına bir tabloyu etraflıca ortaya seremeyeceği için yorum mutlaka bir uzman değerlendirmesine tabidir.
Kaygı Ölçeği Tek Başına Tanı Koyar mı?
Kaygı ölçeği tek başına tanı koymak için yeterli değildir. Sağlıklı bir tanı koymak için ölçeklerden edinilen bilgilerin profesyoneller tarafından yorumlanması gerekir. Sağlık uzmanı terapi ya da başka seçeneklerle birlikte duruma özgü çözüm için başvurulması gereken kişidir.
Çocuk ve Ergenlerde Kaygı Ölçekleri Nasıl Kullanılır?
Çocuk ve ergenler için bu ölçekler, kaygı bozukluğu tanı ve tedavisinde kullanılır. Bu iş için birden fazla ölçek mevcuttur. Her testin yaptığı ölçümün ve ölçtüğü etmenlerin farklılık gösterdiğini not edelim. Uzman tarafından çocuk ya da ergen için duruma özel olarak seçilen ölçeklerin kullanımıyla kaygı duygusunu sağlıklı bir seviyeye çekmek hedeflenir ve buna yönelik terapi ya da başka çözüm önerileri gerçekleştirilir.
Kaygı Değerlendirmesinde Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?
Kaygı düzeyinin sağlıklı seviyeyi aştığı durumlarda uzman desteğine ihtiyaç duyulur. Bunu anlamak için şu sorulara yanıt verebilirsiniz:
- Kaygı haftalardır sürüyor mu?
- Günlük işlerinizi etkiliyor mu?
- Kaçınma davranışınız yaygın mı?
- Bedensel rahatsızlıklarınızın sebebi bulunamıyor mu?
Eğer bu sorulara olumlu yanıt veriyorsanız, kaygı düzeyinizin ciddi oranda artmış olduğunu ve hayatınızı etkilediğini söylemek yanlış olmaz. Bu noktada mutlaka bir uzman desteğine başvurarak iyileşmek için bir adım atmanızı öneririz.
İnsanın hayattaki çeşitli durumları göz önünde bulundurarak bir miktar kaygı hissetmesi normaldir. Hatta bu hayatta kalmak için otomatik olarak çalışan mekanizmamızın bir sonucudur ve doğal sayılır. Ancak kaygı günlük işleyişinizi bozuyorsa, odaklanma ya da düşüncelerinizi organize etme konularında sorun yaşıyorsanız yani kaygı seviyeniz hayat kalitenizi düşürecek kadar yoğunsa profesyonel destek almak oldukça akıllıca bir fikirdir. Adana psikolog randevusu alarak kaygı sorununuzu çözmek için bize ulaşın.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaygı ölçeği nedir?
Kaygı ölçeği kişinin yaşadığı kaygının yoğunluğunu, türünü ve gidişatını saptamak için kullanılan işlevsel bir psikoloji aracıdır. Bu sayede kişinin nasıl bir kaygılanma hali yaşadığı tespit edilerek ona yönelik bir tedavi planlaması yapılabilir.
Kaygı testi kaç sorudan oluşur?
Kaygı testlerinde soru sayısı teste göre değişiklik gösterir, kimi testler 20 maddeden oluşur.. Beck Anksiyete Ölçeği ise 21 maddelik bir soru dizisinden oluşur.
Beck Anksiyete Ölçeği neyi ölçer?
Beck Anksiyete Ölçeği, kişinin kaygı bozukluğu yani anksiyete durumunu ölçer ve buna yönelik çözümler geliştirilmesi için uzmanlara kişinin hali hakkında fikir verir.
Kaygı ölçeği sonucu kaç olmalı?
Kaygı ölçeğinin türüne göre değişiklik gösterir sonuç skorlarının kaç olması gerektiği. Çocuk kaygı ölçekleri için farklı ergen ya da genç kaygı ölçekleri için farklı olan puan seviyeleri, yetişkinler için daha farklı bir değerlendirmeyle ele alınır.
Kaygı ölçeği tanı koyar mı?
Kaygı ölçeği tek başına tanı koymak için yeterli değildir ve tanı koymaz. Kişinin durumunu, ölçek sonuçlarıyla beraber başka unsurları da ele alarak değerlendiren ve tanı koyan alanın profesyonelleri yani psikiyatristlerdir.
Kaygı ölçeğini kim uygulayabilir?
Kaygı ölçeğini, sağlık çalışanları yani psikolog ve psikiyatristler uygulayabilir. Internet üzerinden yapılan testler kişiye belki biraz fikir verebilse de güvenilirlik açısından bir uzman tarafından uygulanan testleri tercih etmek önemlidir.
İnternet sitemizde yer alan blog yazıları, kamuoyunu psikoloji ve ruh sağlığı konularında bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır. Paylaşılan içerikler genel niteliktedir; kişiye özel psikolojik değerlendirme, tanı, teşhis, psikoterapi veya tedavi yerine geçmez. Psikolojik veya duygusal sorunlar yaşıyorsanız, durumunuza uygun değerlendirme ve destek için bizimle iletişime geçin.