Depresyon İçin Psikolog Mu Psikiyatrist Mi? Hangi Uzmana Başvurulmalı?

Depresyon İçin Psikolog mu Psikiyatrist mi?

Depresyon yaşıyorsanız ve depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi diye düşünüyorsanız, bu soruya depresyonun şiddetinin yanıt vereceğini bilmelisiniz. Depresyon oldukça hafif seyreden bir durum olabileceği gibi kişinin günlük yaşamını ciddi anlamda etkileyen ve kişiyi işlevsiz kılacak denli yoğunlaşabilen bir durum olabilmesi de mümkündür.

Hafif ya da orta seviyedeki bir depresyon, bireyin mutsuzluk hisleri yaşamasına ve enerjisinin azalmasına sebep olabilse de kişinin günlük yaşamını sürdürmesine bir engel teşkil etmez. Böylesi hafif ya da orta düzeyde seyreden bir depresyon için psikolog desteğiyle psikoterapi alınabilir ve bu etkili bir süreci başlatmış olur. Terapi sayesinde depresyona sebep olan düşünce kalıplarını, olumsuz bakış açısı ve davranış kalıplarını keşfederek farkındalığınızı artırırsınız ve bu sayede de depresyonu yenmeniz mümkün hale gelir.

Fakat depresyon hafif ya da orta düzeyde değil de şiddetli bir seviyede seyrediyorsa, bu defa psikolog yardımıyla alınan terapi tek başına yeterli gelemeyeceği için bir psikiyatriste başvurarak bunu ilaç tedavisiyle desteklemek daha akılcı bir çözüm olacaktır.

Ağır bir depresyonun belirtilerine bakacak olursak, belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz.

• Tüm gün süren bir boşluk hissi ve buna eşlik eden yoğun keder duygusu varsa,
• Önceden size keyif veren şeylerin artık keyif vermemesi durumu yaşıyorsanız,
• Ciddi anlamda iştah ve kilo değişimi yaşamaktaysanız,
• Hiç uyuyamama ya da devamlı uyuma gibi uyku bozuklukları deneyimliyorsanız,
• Hiperaktif bir şekilde yerinizde duramaz olduysanız veya hareketlerinizde ciddi biçimde yavaşlama varsa,
• Şiddetli bir biçimde değersizlik, suçluluk ve umutsuzluk hisleri taşıyorsanız,
• Ölüm ya da intihar gibi düşünceler tekrar ediyorsa bir psikiyatrist desteği almanızda fayda vardır.

Yukarıdaki belirtilerden birkaçını deneyimliyorsanız ya da bir yakınınız deneyimliyorsa bir uzman desteği alınmasını önemle tavsiye ediyoruz.

Psikolog ve Psikiyatrist Arasındaki Fark Nedir?

Psikolog ve psikiyatrist arasındaki ana fark bu alanlarda alınan eğitimdir. İki alandaki eğitim farkı, problemleri ele alış şekillerini ve yaklaşımlarını etkiler. Psikiyatrist bir tıp doktorudur ve tıp fakültesinde aldığı eğitimin ardından uzmanlık sınavı vererek psikiyatri alanında dört sene sürecek bir uzmanlık eğitimi alır.

Psikiyatristler tıp eğitimi almış olmaları nedeniyle yalnıza zihin değil, beden üzerinde de öğrenim görmüş ve beynin yapısını da çalışmışlardır. Bu zihinsel süreçlere ek olarak biyolojik süreçleri de içeren anlayış, psikolojik sorunların ardındaki fiziksel durumları araştırabilmelerini sağlayarak bedensel çözümlemeler getirmelerine de olanak tanır. Mesela yaşanan bir mutsuzluk halinin girilen bir depresyon sebepli mi yoksa bir tiroit sorunu kaynaklı mı olduğunu anlama yetisine sahiptirler. Psikiyatristler kan testi isteyebilirler ve gerektiğinde ilaç reçete etme yetkileri vardır. Yani psikiyatristler ruh sağlığını tıbbi bir bakışla ele alarak ilaç yazabilen doktorlardır.

Öte yandan psikologlar ise tıp doktoru değillerdir ve psikoloji bölümlerinden mezun olurlar. Psikoloji eğitiminin ardından ise çoğunlukla klinik psikoloji alanında yüksek lisans ya da doktora yaparak uzmanlaşırlar. Öğrenimleri direkt olarak insanların davranışlarını, düşünce yapılarını, duygularını, sosyal ilişkilenme biçimlerini ele alır ve bunları inceler.

Psikologlar ilaç reçete etmez, bunun yerine terapi yardımıyla çözümlemeler yaparak kişiyi sağlığına kavuşturmayı hedeflerler. Psikoterapi sayesinde kendinize dair bir anlayış, farkındalık ve yeni bir perspektif kazanmanıza yardımcı olurlar. Bu sayede de sorunlarınızı çözebilecek yetkinliğe gelmeniz ve zihinsel olarak daha sağlam bir yapıya kavuşmanız sağlanır. Bunlara ilaveten psikologlar, zekaya, kişiliğe, dikkate ya da hafıza gibi bilişsel fonksiyonlara dair geliştirilmiş özel testleri ve ölçekleri uygulama ve bunları yorumlama yetkinliğine de sahiptirler.

Depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi sorusuna bu branşların farklılıklarını göz önüne alarak da yanıt vermek mümkündür. Yani sorun beynin yapısından kaynaklı ve ilaç tedavisiyle çözülebilecek bir sorunsa psikiyatriste, değilse ve terapi yardımıyla çözülebilecek nitelikteyse psikoloğa gidilebilir.

Depresyon Belirtilerinde Psikoloğa Ne Zaman Başvurulur?

Depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi ve ne zaman psikoloğa gitmeli sorularına yanıt verdiğimiz bu yazımızda, aşağıda geçen belirtiler ışığında bir değerlendirme yaparak tercih yapılabileceğini not edelim. Eğer;

• Uyku ve iştah düzensizlikleri yaşıyorsanız ve enerjiniz çok düşükse,
• Çökmüş bir ruh hali içerisindeyseniz ve bu birkaç haftadır sürmekteyse,
• Değersizlik ya da umutsuzluk hisleri mevcutsa,
• Alkol ya da madde kullanımı oranı arttıysa,
• Kişinin kendine zarar vermeye dair düşüncelerinde yükseliş varsa bir uzmandan destek almak faydalı olacaktır.

Belirtiler hafif ya da orta düzeyde seyrediyorsa bir psikoloğa gidebilir ve destek alabilirsiniz.

Depresyon Belirtilerinde Psikiyatriste Ne Zaman Başvurulur?

Depresyon belirtilerine bakarken ve depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi kararı alınırken, belirtilerin ne kadar sürdüğüne bakmak oldukça önemlidir. Depresyon belirtileriniz iki haftadan fazladır sürüyor mu? Bu durum iş ya da okul yaşantınızı belirgin şekilde etkiliyor mu? Eğer kişinin gündelik hayatını sürdürmesi giderek zorlaşıyorsa, kişi işlevsizleştiyse, kendi çabasıyla toparlanamıyorsa, bu yoğun depresif hali ilişkilerine yansıyor ve giderek daha yalnız ya da çaresiz hissetmeye başladıysa, bir psikiyatrist desteği almak faydalı olabilir.

Depresyonda Psikoterapinin Rolü Nedir?

Depresyonda psikoterapi kişinin yaşam becerilerini geliştirmesi ve ilişki düzenini anlamlı ve belirgin şekilde iyileştirebilmesi için oldukça işlevseldir. Psikoterapi kişinin duygusal farkındalık kazanarak duygularını okumayı, ifade edebilmeyi ve düzenlemeyi öğrenmesini sağlar. Olumsuz düşünce kalıplarını fark etmesine ön ayak olarak bunları yeniden düzenlemesi hedeflenir. Depresyon kaynaklı pasif durumun içinden çıkması ve ufak adımlarla harekete geçmesi sağlanır. Psikoterapi ile kişi aile ya da iş ortamındaki iletişim problemlerini çözebilir hale gelir ve bu alanlarda iyileşme sağlanır. Bunlara ek olarak zihinsel sağlamlık artıran yöntemlerle kişinin içsel gücünü yükseltmek hedeflenir.

Depresyonda İlaç Tedavisini Kim Düzenler?

Depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi sorusuna yanıt verdikten sonra ilaç tedavisi sürecine bakalım. Antidepresanları psikiyatristler yazar ancak yalnızca psikiyatristlerce değil bu branşın dışındaki hekimlerce de yazılabildiğini biliyoruz. Burada bunların denetiminin iyi yapılması ve konuya hassas yaklaşılmasında fayda vardır. Ancak özetle depresyon sorununda ilaç tedavisini psikiyatristin düzenlediğini söyleyebiliriz.

Psikolog ve Psikiyatrist Birlikte Çalışabilir mi?

Evet psikolog ile psikiyatrist birlikte çalışabilir ve aslında birçok sorunun çözümünde de bu iş birliği oldukça iyi neticelere imza atar. Psikiyatrist ilaç tedavisini belirleyip reçete ederken, psikolog ise terapi seanslarını planlayıp yürütür. İki taraf, hastanın ya da danışanın bilgisi ve onayı dahilinde aralarında bilgi ve görüş paylaşımı yaparak süreci verimli kılarlar.

Depresyonun Şiddeti Uzman Seçimini Nasıl Etkiler?

Depresyonun şiddeti uzman seçimini direkt olarak etkiler. Hafif ya da orta seyreden depresyon durumlarında psikolog tarafından yapılan terapi seansları çözüm olabilirken, yüksek şiddette ve yoğunlukta seyreden depresyon vakalarında psikiyatristlerce yazılan ilaçlar fayda sağlayacaktır.

Depresyonda Acil Destek Gerektiren Durumlar Nelerdir?

Depresyon için psikolog mu psikiyatrist mi sorusuna ek olarak depresyonda acil destek gerektiren durumlara bakacak olursak, acil destek ihtiyacı oluşturan durumları şöyle özetleyebiliriz: Kişi kendisine ya da çevresine zarar verme eğilimi taşıyorsa, yeme bozuklukları ciddi orandaysa ve gıda alımını reddediyorsa, ayakta tedaviyi sürdürmek mümkün değilse, psikotik özellikler sergiliyorsa ya da ciddi anlamda intihar girişimi mevcutsa acil destek gerekir. Bu durumlardaki bireylerin şayet kendileri bir uzman desteğine başvurmuyorlarsa, vakit kaybedilmeden bu bireylerin bir uzmana götürülmelerini öneriyoruz.