İnsanları Kontrol Etme Hastalığı: Nedenleri ve Belirtileri

Her insan belirli bir sınır içerisinde farklı insanlar ile aynı yaşam ya da çalışma ortamını kullansa da bağımsızlık ve özgürce bir hareket alanına sahip olmak ister. Ancak bazı yaşam ve çalışma alanlarında kontrol kaybı korkusu yaşayan ya da obsesyonlara sahip olan bireyler herkesi belirli kalıplar ile kontrol etmeye çalışabilir. Genellikle insanları kontrol etme hastalığı olarak tabir edilen bu rahatsızlık, başka bir deyiş ile Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB) şeklinde de bilinmektedir.

İnsanları Kontrol Etme Hastalığı Nedir?

İnsanları kontrol etme hastalığı; kişinin çevresindeki her şeyi ve özellikle de çevresindeki bireyleri ya da yaşanan olayları kendi standartlarına göre idare etme ve kontrol altında tutma mecburiyeti duyma problemidir. OKKB ya da kontrol kaybı korkusu ile ortaya çıkan bir anksiyete olarak ifade edilebilecek bu rahatsızlık, genellikle aşırı kuralcı ve mükemmeliyetçi kişilerin çok sık bir şekilde gösterdiği bir takıntıdır. Takıntı olarak ifade edilebilir ve çünkü bu kontrol hastalığı bir obsesyondur ve bu obsesyonun sonucunda da bir kompülsiyon yani herkesi kontrol altında tutarak yönetme zorlantısı ortaya çıkar.

İnsanları Kontrol Etme Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Genellikle bu hastalıkta bireyin en fazla gösterdiği belirtiler yani davranışlar aşağıdaki şekilde ifade edilebilir.

• Ayrıntılara çok fazla takılı kalmak
• Başkalarının alması gereken kararları vermeye çalışmak
• Herhangi bir olay hakkında sürekli bir şekilde farklı senaryolar ortaya koyarak risklere karşı zihinsel olarak hazır hissetmeye çalışmak
• Planlanan durum dışında ilerleme görüldüğünde huzursuzluk yaşamak
• Belirsizliğe asla tahammülü bulunmamak
• İşleri birine devretmekte sıkıntı yaşamak

Bu belirtiler kontrol ihtiyacının en önemli işaretleri olurken; her bir belirti bir obsesyon oluşturmaktadır ve bu takıntılar hem duygusal hem zihinsel anlamda kompülsiyon yani huzursuzluk, stres, korku, tartışma, sahip çıkma ve engelleme gibi zorlantılar doğurur.

İnsanları Kontrol Etme İhtiyacı Nedenleri Nelerdir?

Bireyin insanları ve çevresindeki her şeyi ya da olayları kontrol etme ihtiyacı belirsizliğe tahammülü olmamasından ve her zaman kendini güvende hissetme ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Özellikle OKKB yaşayan kişiler çok büyük bir güvensizlik ve kaygı ile yaşamlarını sürdürürler. Bu neden ile her şeyin planladıkları gibi gitmemesi hayatlarında huzursuzluğa neden olurken, en küçük ayrıntıyı dahi kontrol etme mecburiyeti hissederler. Hayatları boyunca her ayrıntının güvende olması ve her noktaya ile her kişiye müdahale etme ihtiyaçları başka bireyler için bazen güçlü bir kişilik algısı oluştursa da aslında rahatsızlığı yaşayan kişinin içinde hissettiği güvensizliği ve endişeyi ortaya çıkarır.

İnsanları Kontrol Etme Hastalığı Neden Kaynaklanır?

Tıbbi, biyolojik ve fizyolojik olarak nedenlerden bahsedildiği hastalığın kaynakları arasında da çocukluktaki güvensizlik, duygusal kayıplar, mükemmeliyetçilik ve bazı travmalar ifade edilebilir. Genellikle çocukluğunda ihmal edilmiş ya da kayıp yaşamış kişiler dünyaya güvenmeyip belirsizlikten rahatsız oldukları için kontrol takıntısına sahip olurlar. Özellikle duygusal kayıp yaşamış yani istediği sevgiye hiçbir zaman ulaşamamış bireylerde de özellikle evlilik ya da iş hayatında insanları kontrol etme hastalığı görülebilir. Aşırı mükemmeliyetçi ve başarı tutkusu olan bireyler toplum içerisinde kusursuzluk isterken, travma yaşamış kişiler de müdahale edemediği geçmiş nedeni ile bugün her şeyi ve her insanı kontrol altında tutmak isteyebilir.

Kontrol Etme Hastalığının Psikolojik Yapısı Nedir?

Kontrol etme hastalığının arkasındaki psikolojiye bakıldığında; insanın içyapısındaki savunma mekanizması anlamında kaygılarını bastırmaya çalışması, duyguları ile baş edebilmesi, duygularından sıyrılmaya ve iç çatışmasını dünyaya yansıtmaya çalışması bulunmaktadır. Kişi geçmiş travmalar, yas süreçleri, korkular, endişeler veya stres nedeni ile karşılaştığı insanları kontrol etme hastalığı durumunda sürekli bu duyguları bastırmaya, kendini bu hislerden yalıtarak; dış çerçevede kendini güçlü göstermeye çalışır. Günlük hayatta da bu psikolojik yapı ile birlikte gerek ikili ilişkilerde gerek evlilikte gerek iş hayatında gerek zihinsel ve duygusal çerçevede birey aynı yapıyı sergileyerek yaşamına devam eder.

İnsanları Kontrol Etme Hastalığı Tedavisi Nasıldır?

Kontrol etme hastalığının tedavisinde kontrol ihtiyacının doğmasına neden olan kaygı ve korkuların üzerine gidilerek bunların yerine olumlu bir yaklaşım oluşturacak şekilde psikolojik danışmanlık sürecinden yararlanılır. Psikolojik danışmanlık sürecinde deneyimli bir psikoloğun öncelikli bir şekilde yararlandığı yöntem konuşma terapisi çerçevesinde yürütülen Bilişsel Davranışçı Terapi(BDT) yöntemidir. Çünkü kontrol hastalığı yaşayan bireyin takıntılı hale getirdiği düşünceleri ve bu düşünceler dolayısıyla ortaya çıkan zorlantılarını belirleyerek, bunlar ile başa çıkabilmesi ve endişelerini yönetebilmesi için çözüm yollarını öğretmeye yardımcı olunur.

Psikoterapi Yöntemi

Danışmanlık sürecinde psikolog desteği bireyin kontrol isteği doğuran davranışlarının neden kaynaklandığını fark etmesini sağlar. Hatta insanları kontrol etmeye çalışırken neden bu yönde bir duygusal ihtiyaca sahip olduğunu belirledikten sonra daha farklı bir düşünme yeteneği geliştirerek, bu takıntılardan uzaklaşması için ona profesyonel bir destek sunulur. Kontrol etme takıntısı genellikle kaybetme, incinme, belirsizlik, başarısızlık ve yetersizlik gibi korkulardan kaynaklanırken; başkalarının sorumluluğunu dahi alma mecburiyeti doğurur. İşte bu noktada danışmanlık kontrol ihtiyacındaki geçmiş olayların farkındalığını elde ederek; belirsizlik, incinme ya da diğer olumsuzluklara karşı daha esnek bir çözüm yolu geliştirme açısından yardımcı olur.

İnsanları Kontrol Etme Hastalığı İyileşebilir Mi?

Kişinin psikoterapi seanslarının önerdiği şekilde egzersizlerini, iletişim tekniklerini, kendini yeniden planlama ve hayatında değişiklikler yapma tavsiyelerini değerlendirmesi sayesinde hastalığın iyileşmesi mümkündür. Profesyonel yöntemler ile psikoterapi uygulanması ve değişen tavsiyeler ile iyileşmeye ulaşılması açısından kliniğimizde de modern bir yapı ile uzman psikoloğumuz Hatice Zengel tarafından bu tedavi programları yürütülmektedir. İnsanları kontrol etme hastalığı şikayeti ile kliniğimize yapacağınız başvurularda geliştirilen özel program sayesinde kontrol etmeden yaşama rahatlığına ulaşmak için ilk adımı atabilir, bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular