Düzen Takıntısı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Düzen takıntısı psikolojik bir problem olarak genellikle Obsesif Kompulsif Bozukluk(OKB) rahatsızlığı altındaki farklı türlerden biri şeklinde kabul edilir. Düzen veya simetri ile ilgili ortaya çıkan bir takıntı olmak ile birlikte her şeyde denge aramak ve kurulan düzenin bozulmaması üzerine bir psikolojik rahatsızlıktır. Birçok birey bu rahatsızlıkta ev hayatı veya iş hayatı gibi her noktada yüksek hassasiyetlere sahiptir.

Düzen Takıntısı Nedir?

Psikolojide bir obsesif kompulsif bozukluk türü ya da anksiyete şeklinde ifade edilen bu rahatsızlık, yaşam veya çalışma ortamındaki objelerin belirli bir düzende ve konumda kalmasını isteme durumu olmak ile birlikte bu düzen bozulduğunda da aşırı rahatsızlık duyulması problemidir. Genellikle düzen takıntısı yaşayan insanlar iç dünyalarında bir düzensizliğe sahip olmak ile birlikte bu düzensizliği dış dünyada eşyalar ve objeler üzerinden giderme çabasına sahip olur. Yaşam ortamında veya çalışma ortamında, okulda, iş yerinde, ofis masası gibi her noktada bir simetri takıntısı ile eşyaları sürekli düzeltmeye ihtiyaç duyar ve yaşam alanlarında her zaman düzen ve simetri hakim olur.

Düzen Takıntısı Belirtileri Nelerdir?

Takıntı probleminde bir obsesif kompulsif bozukluk olarak aşağıdaki belirtiler ile genel olarak karşılaşılabilir.

• Sürekli objelerin yerini düzeltmek
• Yemeği dahi sıra ile yemek
• Sürekli aynı cümle veya kelimeleri tekrarlamak
• Düzenli şekilde eşyaların yerini simetrik şekilde değiştirmek

Düzen Takıntısı İçin Genel Takıntılar Nelerdir?

Simetri takıntısında birey genellikle aşırı kaygı, stres, çok fazla efor ve çaresizlik gibi birçok takıntıya da sahiptir. Genel anlamda düzen bağımlılığı yaşayan bireylerde aşırı denge ihtiyacı yer alır. Birey en basit eylemlerde vücudunun dahi dengeli olmasını ister. Özellikle yaşam ve çalışma alanlarında eşyaların mutlaka dengeli bir görüntü vermesi ve bu hissiyatı oluşturması mecburiyet gibi görülür. Bir kitaplıkta tüm kitapların boy, kalınlık veya rengine göre dizilmesi gibi takıntılar oluşur. Yaşam ve çalışma alanında eşyalar yerinden oynatıldığında aşırı bir endişe ve korku yaşanırken, sürekli bir şekilde asimetri kaygısı ile de yaşam devam eder.

Düzen Takıntısı Neden Olur?

Ana faktör kontrol ihtiyacı olmak ile birlikte katı bir iç sese sahiptirler ve kurallarından vazgeçmedikleri için kişinin içinde gelişen bu kusurlu durum bir takıntıya dönüşür. Düzen bağımlılığında genellikle içte duyulan düzenli ses anne, baba veya bir yöneticinin gibi birinin sesidir. Genellikle de bu ses çocukluktan zihne yerleşirken, kişinin ruhunda bir sorun oluşturur ve olumsuz bir durum ile karşılaşmama hissiyatı ile takıntılar ortaya çıkar. Bazen de kişi mükemmeliyetçi, aşırı titiz ve kuralcı olduğu için takıntılı hale gelebilir. Ayrıca bazen genetik yatkınlık bazen de bir travma sonucundaki ruhsal ya da fiziksel problemler takıntı doğurabilir.

Düzen Takıntısı Faktörleri Nelerdir?

Problemin arkasında bulunabilecek nedenler kadar bazen de cinsiyet, yaş veya farklı hastalıklar bu problemin ana faktörleri arasında bulunabilir. Genellikle erkekler probleme daha yatkın olmak ile birlikte özellikle obsesif kompulsif bozukluğunun erken teşhis edilmemesi durumunda ilerleyen yaşta da takıntı ihtimali yüksek bir hale gelir. Bazen de bireyde Tourette Sendromu gibi değişen problemler veya beyin yapısında dopamin eksikliği takıntıya neden olabilmektedir. Bu tip obsesif kompulsif bozukluk türlerinde yıllar boyunca aile genetiğinde biriken biyoloji etkisi de ilerleyen dönemde çocuklarda takıntı faktörü olabilmektedir. Bazen ise birey yetiştiği aile veya çevresinin etkisi ile yaşadığı bir stres ve travma ile takıntılı hale gelebilir.

Düzen Takıntısı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Takıntı gibi bir bozukluktan kurtulabilmenin en önemli yollarından birisi, bireyin günlük yaşamını ve yaşamındaki olumsuzlukları değiştirebilecek şekilde ailesinden ve bir psikologdan destek almasıdır. Obsesif kompulsif bozukluk türlerinde ve düzen takıntısı probleminde deneyimli psikologlar aileden de destek alarak değişen yöntemlerin kullanımı ile terapi yöntemleri sayesinde iyileşmeyi destekleyebilmektedir. Bazı bireylerde yaş veya genetik faktörler gibi nedenler dolayısıyla tedavinin ilaçlar ile desteklenmesi gerekliliği de bulunabilmektedir.

Psikoterapi İle Düzen Takıntısı Tedavisi

Tedavide psikoterapi özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi(BDT) yöntemi ile yürütülürken, bu yöntem en standart yöntemlerden birisidir. Çünkü takıntı yaşayan bireyde zihinsel olarak belirli şartlar gelişmiştir ve bu şartlara bağlı korkular, endişeler, kaygılar ve çaresizlikler ortaya çıkar. Psikoterapi bu şartları kırarak bireyin yaşadığı çaresizlik veya kaygı ile yüzleşmesini ve olumsuzlukların engellenmesini destekler. Psikoterapi sürecinde uzman bir psikolog olumsuz sonuçları engellemeye çalışırken, bireyin yaşadığı bu anksiyetenin farkına varmasına yardımcı olur. Bu sayede de gereğinde eş zamanlı yürütülen ilaçlar ile de birey takıntısı ile mücadele edebilecek bir hale gelir.

Düzen Takıntısı Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Takıntı ile ilgili başlatılan psikoterapi seansları kişinin problemli davranışlarına ve terapi sürecine katılım ve uyumuna bağlı olarak değişir. Seans sayısı ve terapi süreci kişiden kişiye değişir.

Düzen Takıntısı Tedavi Edilmediğinde Ne Olur?

Bu tip OKB hastalığı türlerinde aslında birey yaşadığı sorunun farkında olsa da saplantılar nedeni ile kendini ve düşüncelerini kontrol edemez ve tedavi edilmeyen hastalık hayat boyu devam ettiği sürece anksiyete boyutu yükselir ve kendi başına yaşam ihtimali dahi ortadan kalkarken, ilerleyen süreçte insanların yardımına muhtaç bir hale gelinebilir. Düzen takıntısı çoğu zaman kendiliğinden iyileşebilecek bir problem olmadığı için mutlak şekilde profesyonel bir psikologdan destek alınması ihtiyacı bulunmaktadır. Kliniğimizde de deneyimli psikoloğumuz Hatice Zengel sayesinde Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamaları ile kısa veya uzun vadede bu sorunun giderilmesi ile takıntısız bir yaşamı sürdürebilmek için kliniğimize başvurabilirsiniz. Adana psikolog desteği için bizimle hemen iletişime geçerek detaylara ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular